Bakır hurda; temizliğine ve üzerindeki yabancı maddeye göre 1. sınıf, 2. sınıf, kablo bakırı, klima borusu ve talaş olarak ayrılır. Sınıflar arasındaki fark yüksektir, bu yüzden ayrıştırma doğrudan kazançtır. Bakırı pirinç ve bronzla karıştırmak en pahalı hatadır.
Bakır neden bu kadar dikkat ister?
Çünkü kilogram başına değeri yüksek olan her metalde olduğu gibi, hata da kilogram başına pahalıdır. Bir ton karışık demirde yapılan tasnif hatası küçük bir kayıptır; birkaç yüz kiloluk bakırda yapılan aynı hata ciddi bir tutardır.
İyi haber: bakır tasnifi teknik bilgi değil, dikkat işidir. Aşağıdaki ayrımları bilen bir ev sahibi ya da tesis sorumlusu, elektrikçisinden ya da hurdacısından daha iyi tasnif yapabilir.
Bakır sınıfları
En kritik kural: Bu sınıflar ayrı yığınlarda olmalı. Hepsi tek yığında olursa partinin tamamı en düşük sınıftan değerlenir — çünkü ayrımı yapmak artık alıcının işidir ve o işçilik fiyattan düşer.
| 1. sınıf (temiz) | Boyasız, lehimsiz, oksitlenmemiş, kalın kesitli bakır — Su tesisatı borusu, bara, kalın tel |
|---|---|
| 2. sınıf | Boyalı, lehimli, hafif oksitli, pirinç/demir bağlantılı — Sökülmüş tesisat, karışık parçalar |
| Klima borusu | İnce cidarlı boru, çoğunlukla izolasyonlu — Klima iç/dış ünite hattı |
| Kablo bakırı | Kablodan çıkan tel (soyulmuş) — Enerji ve tesisat kablosu |
| Bakır talaş | Torna/freze artığı, yağlı olabilir — Talaşlı imalat |
| Motor sargısı | Lakla kaplı ince tel, demir gövde içinde — Elektrik motoru, trafo |
Bakır mı, pirinç mi, bronz mu?
En pahalı karıştırma budur. Üçü de kızıl-sarı tonlardadır ama farklı fiyatlanır:
- Bakır — kızıl, pembeye çalan ton. Yumuşaktır, elde bükülür. Kesildiğinde iç yüzeyi parlak kızıldır.
- Pirinç (sarı) — belirgin sarı. Bakır-çinko alaşımıdır. Musluk, vana, rakor, radyatör başlığı ve kilit çoğunlukla pirinçtir. Bakırdan serttir.
- Bronz — koyu, kızılımsı-kahverengi. Daha ağır ve sert. Makine burcu, kaymalı yatak, pompa pervanesi, vana gövdesi.
Pratik yöntem: Emin olamadığınız parçayı ayrı bir kovaya atın. Üç ayrı kova (bakır / sarı / emin değilim) tutmak, hepsini tek yığına atmaktan her zaman kazançlıdır.
Klima borusunu kesmeyin
Bunu ayrıca yazıyoruz çünkü çok sık oluyor: klima sökülürken bakır boru kesilip atılıyor ya da duvarda bırakılıyor. Oysa bir klimanın en değerli parçası o borudur — hem iç-dış ünite arasındaki hat hem de kompresör içindeki bakır. Klimayı bütün hâlde verin; sökümü zaten biz yapıyoruz.
Motor sargısı ayrı bir hikâyedir
Elektrik motorunun içindeki bakır sargı, dışarıdan görünmez. Motoru kesip açmanıza gerek yok — bütün hâlde daha iyi değerlenir. Ancak bakır sargılı mı alüminyum sargılı mı olduğunu bilmek işinize yarar: klemens kutusundaki uç telin rengine bakın, kızıl ise bakır, gümüşi ise alüminyumdur. Bu ayrım fiyatta belirgin fark yaratır.
Bakırda değer kaybettiren 5 hata
- Pirinçle karıştırmak — parti sarı fiyatına yaklaşır.
- Demirle aynı yığına atmak — özellikle küçük parçalar demir yığınında kaybolur.
- Klima borusunu kesip atmak — cihazın en değerli kısmıdır.
- Kabloyu yakmak — hem yasak ve zehirlidir hem bakırı oksitleyip değerini düşürür. Yakılmış bakır teli kimse birinci sınıftan almaz.
- Yağlı talaşı diğer bakırla karıştırmak — talaş ayrı bir kalemdir, karışınca ikisi de düşer.
Kablo yakmak hakkında: Kabloyu yakmak yasa dışıdır ve yanan izolasyondan çıkan duman
gerçekten zehirlidir. Bunun ötesinde ekonomik olarak da mantıksızdır: yanmış bakır
oksitlenir ve alt sınıftan işlem görür. Kabloyu soymadan getirin, verimi birlikte
hesaplayalım.
Bakırınızı satmadan önce 3 dakikalık kontrol
- Yığında sarı renkli bir şey var mı? Ayırın.
- Demir vida, braket, mil takılı parçalar var mı? Sökülebiliyorsa sökün.
- Kalın ve temiz olanla ince, boyalı, lehimli olanı ayırdınız mı?
- Talaş varsa ayrı kapta mı?
Bu dört adım, çoğu partide tek başına belirgin bir fark yaratır.
İlgili sayfalar
Bakır Hurda · Bakır Klima Borusu & Kangal · Sarı (Pirinç) Hurda · Bronz Hurda · Kablo Hurdası
Yazar hakkında
Ulaş Öztürk — Yakupoğlu Hurdacılık'ın sahibi. 15 yıldır Polatlı ve çevresinde fabrika, bina ve tesis sökümü ile kurumsal/bireysel hurda alımı yapıyor. Hurdanızın ne olduğundan emin değilseniz fotoğrafını gönderin, kendisi bakıp söylesin: 0538 578 16 51
Bir telefon yeter
Hurdanızın bugünkü fiyatını telefonda söyleyelim
Yüklemeden, taşımadan önce arayın ya da WhatsApp'tan fotoğraf gönderin; miktarına göre aynı gün araç çıkaralım, yerinde tartıp ödeyelim.
Yeni Sanayi Sitesi No:81, Polatlı
7 gün 24 saat açık
0538 578 16 51
