Doğalgaz dönüşümü ya da tesisat yenilemesinde çıkan kazan, petek ve borular hurda değeri taşır — ama malzemesine göre değeri çok değişir. Döküm (pik) petek ve kazan en üstte, alüminyum petek onun altında, çelik panel radyatör demir grubundadır. Sökümü tesisatçıya değil hurdacıya bırakmak genelde daha kazançlıdır.
Önce şunu öğrenin: peteğiniz hangi cinsten?
Bu tek soru, elinize geçecek tutarı belirliyor. Dört ana tip var ve ayırt etmesi kolay:
Pratik test: Bir mıknatıs alın. Tutuyorsa çelik panel ya da döküm; tutmuyorsa alüminyum veya bakırlı. Ağırlığa bakın: aynı boyda döküm petek, panel radyatörün kat kat üstündedir.
Eski apartmanlarda (özellikle 90'lar öncesi) genelde döküm petek vardır ve insanlar bunu bilmeden panel fiyatına verir. Bu yazının tek amacı bile bu olsa yeterdi.
| Döküm (pik) petek | Dilim dilim, çok ağır, tek başınıza kaldıramazsınız — En yüksek |
|---|---|
| Alüminyum petek | Dilimli ama belirgin hafif, mıknatıs tutmaz — Yüksek |
| Bakır-alüminyum konvektör | Bakır boru üzerine alüminyum kanatlar — Bakır oranına göre |
| Çelik panel radyatör | İnce sac, hafif, beyaz boyalı, düz yüzey — Demir grubunda |
Kazan tarafında ne var?
Doğalgaz dönüşümünde kazan dairesinden çıkanlar:
- Döküm kazan — dilimli, çok ağır. En değerli kalem.
- Çelik kazan / boyler — kalın sac gövde, ağır sac grubunda.
- Paslanmaz boyler iç tankı — mıknatıs tutmaz, paslanmaz grubunda değerlenir.
- Genleşme tankı, sirkülasyon pompası — pompada bakır sargılı motor var, ayrı kalem.
- Tesisat boruları — siyah boru demir; bakır tesisat varsa ayrı ve yüksek.
- Vana, rakor, armatür — çoğu pirinç, ayrı toplanmalı, atılmamalı.
En sık yapılan hata: vanaları ve pirinç rakorları demir yığınına atmak. Küçük göründükleri için önemsenmiyorlar ama pirinç, demirden bambaşka bir gruptur.
Kombiyi sökmeyin, bütün verin
Kombinin içinde bakır eşanjör vardır ve cihazın değerli kısmı odur. Bazı tesisatçılar "içindekini alayım, kasayı atarsınız" der; bu size değil ona kazandırır. Kombiyi bütün hâlde verin — sökülmüş kombi, sac kasadan ibarettir.
Aynı şey klima için de geçerli: bakır borusu kesilmiş klima, değerinin önemli kısmını kaybeder.
Sökümü kim yapmalı?
İki seçenek var ve farkı bilmek işinize yarar:
Tesisatçı söker, hurdayı da o alır. Kolaydır ama malzemenin değeri çoğu zaman işçilikten düşülür ve size ne çıktığı hiç söylenmez. Döküm mü panel mi ayrımı yapılmaz.
Hurdacı söker, tartar, öder. Söküm, kesim ve indirme hurdacıya aittir; malzeme cinsine göre ayrı tartılır ve size ne çıktığı yazılı olarak gösterilir. Kazan dairesi sökümü bizim düzenli yaptığımız işlerden biri — kesim, indirme, taşıma ve alan temizliği dahil.
Karar kuralı: Tesisat yenilemesinde eski malzemeyi tesisatçıya "zaten alır" diye bırakmadan önce, bir hurdacıya sorun. Beş dakikalık telefon, döküm bir kazan dairesinde ciddi fark yaratır.
Apartman yönetimiyseniz
Ortak kararla yapılan işlerde şunlara dikkat edin:
- Keşfi yazılı alın — hangi kalemler dahil, söküm kimde, alan nasıl teslim edilecek.
- Kalemler ayrı tartılsın — döküm ayrı, panel ayrı, pirinç ayrı. Tek kalemde "hepsi hurda" diye tartılan iş, yönetimin zararınadır.
- Tutanak isteyin — tarih, kalem dökümü, tonaj. Kat maliklerine hesap verirken bu lazım.
- Ödeme yönetime yapılsın, elden değil — kayıt kalsın.
- Kazan dairesi temiz teslim edilsin — sivri uç, artık boru ve moloz kalmasın.
Asbest uyarısı — ciddiye alın
Eski kazan dairelerinde kazan ceketi, boru izolasyonu ve bazı yalıtım malzemelerinde asbest bulunabilir. Asbestli malzemeye dokunmayın, kırmayın, sökmeye çalışmayın — yetkili firmalarca ayrı bertaraf edilmesi gerekir. Biz karşılaştığımızda işi durdurup size bildiriyoruz; "sorun değil, biz hallederiz" diyen firmadan uzak durun.
Özet: elinize geçeni artırmak için
- Peteğin cinsini öğrenin (mıknatıs + ağırlık testi)
- Vana, rakor ve pirinç aksamı ayrı toplayın
- Kombiyi ve klimayı bütün verin
- Tesisatı boşaltın, dolu petek taşınmaz
- Söküm öncesi bir hurdacıya sorun
Yazar hakkında
Ulaş Öztürk — Yakupoğlu Hurdacılık'ın sahibi. 15 yıldır Polatlı ve çevresinde fabrika, bina ve tesis sökümü ile kurumsal/bireysel hurda alımı yapıyor. Hurdanızın ne olduğundan emin değilseniz fotoğrafını gönderin, kendisi bakıp söylesin: 0538 578 16 51
Bir telefon yeter
Hurdanızın bugünkü fiyatını telefonda söyleyelim
Yüklemeden, taşımadan önce arayın ya da WhatsApp'tan fotoğraf gönderin; miktarına göre aynı gün araç çıkaralım, yerinde tartıp ödeyelim.
Yeni Sanayi Sitesi No:81, Polatlı
7 gün 24 saat açık
0538 578 16 51
